Απώλεια και πένθος

Μοιράσου το:

Hands releasing a butterfly

Η αντίδραση στην απώλεια

Η διαδικασία του πένθους είναι μια εμπειρία που κάθε άτομο τη βιώνει διαφορετικά και με τον δικό του μοναδικό τρόπο.

Ωστόσο, υπάρχουν κάποια συγκεκριμένα στάδια στο πένθος από τα οποία περνούν όλοι οι άνθρωποι. Αυτά είναι: Σοκ / μούδιασμα, Άρνηση, Θυμός, Διαπραγμάτευση, Κατάθλιψη, Αποδοχή.

Δεν πρόκειται όλοι να βιώσουν υποχρεωτικά όλα τα στάδια του πένθους ή με την ίδια σειρά.

Στην πραγματικότητα, πολλά άτομα θα προχωρήσουν μπρος και πίσω μεταξύ των διαφόρων σταδίων ή μπορεί ακόμη και να βιώσουν κάποια στάδια ταυτόχρονα.

Σε κάθε περίπτωση, για να μπορέσει το άτομο να διαχειριστεί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του, θα πρέπει να τους δώσει την ελευθερία να εκφραστούν.

 

apwleia penthos 1
apwleia penthos 2

Τα στάδια του πένθους

Σοκ και μούδιασμα:
είτε μια απώλεια συμβεί ξαφνικά είτε όχι, μπορεί να προκαλέσει ένα πολύ μεγάλο σοκ. Η εμπειρία έχει συχνά περιγράφεται σαν το άτομο να βρίσκεται σε ομίχλη ή σ’ ένα όνειρο. Αυτή το ξαφνικό μούδιασμα  βοηθάει γιατί παρέχει κάποια προσωρινή προστασία από την πραγματικότητα της απώλειας. Το σοκ απομονώνει το άτομο από την πλήρη επίδραση της απώλειας μέχρι να είναι θέση να ασχοληθεί με το συναισθηματικό του πόνο. Καθώς το μυαλό του αρχίζει να αντιλαμβάνεται την απώλεια, το μούδιασμα θα μειωθεί, επιτρέποντας σιγά-σιγά το άτομο να επεξεργαστεί και να ασχοληθεί με τα συναισθήματά του για την απώλεια.

Άρνηση: «Αποκλείεται να συνέβη αυτό σε’ μένα!» Το άτομο που βιώνει αυτό το στάδιο αρνείται ή προσποιείται ότι δεν έχει γίνει τίποτα. Η άρνηση είναι μια φυσιολογική αντίδραση και ένας μηχανισμός άμυνας στην απώλεια που προστατεύει το άτομο ώστε να αντέξει μια κατάσταση που εμπεριέχει πολύ πόνο. Γι’ αυτό δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ως αδιαφορία.

Θυμός: «Γιατί συμβαίνει αυτό σε’ μένα;» Για κάποιους, η απώλεια προκαλεί μια αίσθηση εγκατάλειψης, σαν ο εκλιπών να τους άφησε πίσω. Ο θυμός κρύβει την αγωνία και τον φόβο του ατόμου γι’ αυτό χρειάζεται να τον δούμε με αποδοχή και κατανόηση προκειμένου να μπορέσουμε να τον βοηθήσουμε να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο.

Διαπραγμάτευση:  «Αν είχα προλάβει / αν δεν είχα κάνει.. δεν θα συνέβαινε». Στο στάδιο αυτό, το άτομο κυριεύεται από επίμονες σκέψεις σχετικά με όσα θα μπορούσαν να έχουν γίνει διαφορετικά για να έχει αποφευχθεί η απώλεια. Αυτές οι σκέψεις του προκαλούν ενοχές και τύψεις για όσα μπορούσε να έχει κάνει όσο ζούσε ο εκλιπών και δεν έκανε.

Κατάθλιψη: «Δεν έχω διάθεση για τίποτα». Αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο στάδιο γιατί θα κριθεί εάν το άτομο θα καταφέρει ή όχι να περάσει στο τελευταίο στάδιο, της αποδοχής και να ολοκληρώσει έτσι με τον πιο υγιή τρόπο την διαδικασία του πένθους. Είναι μια φυσιολογική αντίδραση κατά την οποία το άτομο πιθανόν να έχει δυσκολία στον ύπνο, να μην τρέφεται επαρκώς ή να τρώει πολύ περισσότερο απ’ όσο συνήθιζε, να δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, να είναι θλιμμένο και ευερέθιστο. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ενθαρρύνουμε το άτομο να εκφράσει τη θλίψη του και να μην ακυρώνουμε την έκφραση των συναισθημάτων του. Εκφράσεις όπως «μην στεναχωριέσαι» ή «πρέπει να φανείς δυνατός» πρέπει να αποφεύγονται γιατί είναι πιθανόν να φέρουν το αντίθετο αποτέλεσμα και να μην μπορέσει το άτομο να προχωρήσει στην αποδοχή της απώλειας αλλά να βυθιστεί σε μια βαριά και μοναχική κατάθλιψη .

Αποδοχή: Είναι το τελικό στάδιο όπου το άτομο έχει βιώσει τη θλίψη, έχει εκφράσει τα συναισθήματά του και αποδέχεται τη νέα πραγματικότητα. Αντιλαμβάνεται πως ότι συνέβη δεν μπορεί να αλλάξει αλλά μπορεί να αλλάξει ότι ανοίγεται μπροστά του για να ζήσει. Συχνά μπορεί να νιώσει ενοχές που προχωράει τη ζωή του αλλά σιγά σιγά κατανοεί ότι με το να ζει ευτυχισμένος και κοιτώντας μπροστά δε σημαίνει ότι ξέχασε τον εκλιπών, αντίθετα, τον θυμάται πάντα και του δίνει μια θέση στην καρδιά του στη νέα πραγματικότητα της ζωής του.

Πως μπορεί να σας βοηθήσει η ψυχοθεραπεία

Αν το άτομο που βιώνει πένθος δεν μπορέσει να βιώσει τα στάδια του πένθους και εγκλωβιστεί σε κάποιο από αυτά, τότε το πένθος μπορεί να γίνει παθολογικό και να οδηγήσει το άτομο στην εκδήλωση ψυχιατρικών διαταραχών όπως είναι η βαριά κατάθλιψη, έντονο άγχος, κρίσεις πανικού, αυτοκτονική διάθεση. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει το άτομο να πενθήσει με υγιή τρόπο ενθαρρύνοντας την έκφραση των συναισθημάτων του και στοχεύοντας στην αποδοχή της απώλειας. Επίσης, η ψυχοθεραπεία για το πένθος μπορεί να σας βοηθήσει να διαχειριστείτε τις ανησυχίες γύρω από τις αλλαγές στη ζωή σας που μπορεί να προκύψουν μετά την απώλεια  και να επαναδραστηριοποιηθείτε.

Η τέλεια μητέρα για μια κόρη

Κάθε παιδί γεννιέται ολοκληρωμένο και μοναδικό. Όλα όσα χρειάζεται …

Υγιής σεξουαλική ανάπτυξη των παιδιών: τι χρειάζεται να γνωρίζουν οι γονείς

Η σεξουαλική ανάπτυξη των παιδιών συχνά μπορεί να αποτελέσει θέμα …

Τι να κάνετε αν το παιδί σας έχει Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή

Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή συνήθως εμφανίζεται με συγκεκριμένες …