Ετικέτα: άγχος

Πως θα καταλάβετε αν έχετε άγχος υγείας – υποχονδρίαση

Μοιράσου το:

Φανταστείτε το εξής σενάριο: σας πιάνει πονοκέφαλος ο οποίος φαίνεται να μην υποχωρεί και έχει διάρκεια λίγες ημέρες. Είναι ανεκτός αλλά σίγουρα ενοχλητικός. Ανησυχείτε. Ανοίγετε το Google και σε λίγη ώρα έχετε καταλήξει στη διάγνωση. Αρχίζετε να παρατηρείτε τον εαυτό σας πιο προσεκτικά και βρίσκετε κι άλλες ενδείξεις που επιβεβαιώνουν τη διάγνωση. Έχετε αρχίσει να πιστεύετε πως κάτι πολύ σοβαρό σας συμβαίνει, προσέχετε τι τρώτε, τι κάνετε, πως νιώθετε, λέτε στους άλλους πως μάλλον έχετε κάτι σοβαρό και αρχίζετε να κλείνετε ραντεβού σε γιατρούς για εξετάσεις.

Σας φαίνεται οικείο; Αν ναι, τότε ίσως έχετε υποχονδρίαση, μια ψυχική διαταραχή στην οποία βιώνετε έντονη ανησυχία και φόβο για την υγεία σας.

 

Τι είναι η υποχονδρίαση;

Η υποχονδρίαση (συχνά αναφέρεται και ως άγχος υγείας) είναι μια διαστρεβλωμένη ερμηνεία του ατόμου για κάποια σωματικά του συμπτώματα.

Τα άτομα με υποχονδρίαση συχνά απευθύνονται στο internet  ή σε φίλους και γιατρούς ώστε να τους ενημερώσουν σχετικά με τα σωματικά τους συμπτώματα και να τους καθησυχάσουν. Όμως, όσους γιατρούς κι αν επισκεφτούν, όσες εξετάσεις κι αν κάνουν, οι σκέψεις πως έχουν κάτι σοβαρό δεν φεύγουν και το άτομο συνεχίζει να υποφέρει από αυτές γιατί μπαίνει σε έναν νέο κύκλο σκέψεων: κι αν οι εξετάσεις δεν ήταν σωστές; Κι αν ο γιατρός δεν μπόρεσε να βρει αυτό που έχω; Κι αν αυτό που έχω είναι τόσο σπάνιο που είναι δύσκολο να διαγνωσθεί;

Αυτή η ανησυχία τους κάνει να δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις καθημερινές τους ασχολίες και υποχρεώσεις καθώς είναι υπερβολικά απορροφημένοι παρατηρώντας τις σωματικές τους λειτουργίες (για παράδειγμα: αναπνοή, χτύπους καρδιάς, πόνους στο κεφάλι).

 

Το βασικό πρόβλημα στα άτομα με υποχονδρίαση είναι πως ερμηνεύουν ως καταστροφικές φυσιολογικές σωματικές λειτουργίες και αισθήσεις. Οι άνθρωποι έχουμε ένα σώμα αρκετά θορυβώδες κάποιες φορές κι αυτό επειδή οι λειτουργίες εξυπηρετούν κάποιο σκοπό τον οποίο μπορεί να μην γνωρίζουμε καν αλλά αυτό δεν έχει σημασία. Αυτό που έχει σημασία είναι πως αυτές οι λειτουργίες συμβαίνουν σε όλους και συνήθως δεν είναι ανησυχητικές.

Θα προσπαθήσω να σας βοηθήσω με ένα παράδειγμα: Φανταστείτε το ανθρώπινο σώμα σαν έναν Η/Υ ή μια οποιαδήποτε άλλη πολύπλοκη μηχανή. Πολλές φορές θα έχετε ακούσει να κάνουν κάποιο περίεργο θόρυβο ή να εμφανίζουν κάποια ένδειξη χωρίς αυτό να σημαίνει πως έχουν χαλάσει. Στις περισσότερες περιπτώσεις ή η ίδια η μηχανή επιλύει μόνη της το «πρόβλημα» είτε σας καλεί να κάνετε μια πολύ απλή κίνηση προκειμένου να τη βοηθήσετε να επιλύσει αυτό που χρειάζεται.

Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τα σωματικά μας συμπτώματα. Ο οργανισμός τα εμφανίζει για κάποιο λόγο που αγνοούμε αλλά χρειάζεται ώστε να επιτελέσει κάποια συγκεκριμένη λειτουργία. Αυτός είναι και ο λόγος που οι ιατρικές εξετάσεις δεν δείχνουν κάποια πάθηση. Διότι το σύμπτωμα υπάρχει και είναι αληθινό αλλά δεν είναι σύμπτωμα κάποιας ασθένειας αλλά κάποιας φυσιολογικής λειτουργίας του οργανισμού.

 

Που οφείλεται;

Γιατί το άγχος υγείας παραμένει παρόλο που οι ιατρικές εξετάσεις είναι καλές;

Δυστυχώς δεν είναι τόσο απλό. Συνήθως, πίσω από αυτόν τον φόβο υπάρχουν αρνητικές πεποιθήσεις για την υγεία υιοθετημένες συχνά από το οικογενειακό περιβάλλον όπου μεγάλωσατε ή εξαιτίας ενός τραυματικού γεγονότος όπως για παράδειγμα: πόνος στο αριστερό χέρι σημαίνει κίνδυνος για έμφραγμα ή η μητέρα μου πέθανε από καρκίνο οπότε είναι θέμα χρόνου να συμβεί και σε’ μένα.

Πάνω σε αυτές τις πεποιθήσεις χτίζονται οι φόβοι και η δυσλειτουργική συμπεριφορά μπαίνοντας έτσι σε έναν φαύλο κύκλο που διαιωνίζεται συνεχώς:

 

 

Τι μπορείτε να κάνετε για να το αντιμετωπίσετε:

Το πρώτο βήμα είναι να επισκεφτείτε έναν ειδικό ψυχικής υγείας ώστε να σας ενημερώσει σχετικά και να διαπιστώσει εάν όντως έχετε υποχονδρίαση ή περιστασιακό άγχος για την υγεία.

Το δεύτερο βήμα είναι να ακολουθήσετε έναν διαφορετικό δρόμο από αυτόν που συνηθίζατε μέχρι τώρα:

  1. Σταματήστε να κοιτάζετε στο internet για ασθένειες! Το internet είναι το πιο λάθος μέρος που μπορείτε να πάτε όταν αναζητάτε μια απάντηση σε κάτι που σας απασχολεί. Οτιδήποτε κι αν πληκτρολογήσετε θα σας εμφανίσει μια διάγνωση από την πιο αθώα έως την πιο σοβαρή. Το χειρότερο είναι πως μετά από μια τέτοια αναζήτηση το άγχος σας θα είναι μεγαλύτερο και οι ανησυχίες σας πιο έντονες.
  2. Γίνετε πιο δραστήριοι. Κάντε ότι αναβάλλατε ή σχεδιάζατε. Παρόλο που πιθανόν να θέλετε να μείνετε στο σπίτι όπου αισθάνεστε ασφάλεια, αυτό δεν θα σας βοηθήσει να ξεπεράσετε τη δυσκολία σας. Βγείτε έξω και κάντε πράγματα που θα σας γεμίσουν ενέργεια και χαρά και θα μειώσουν το άγχος σας.
  3. Σταματήστε να παρατηρείτε συνεχώς τον εαυτό σας! Αποφύγετε να ελέγξετε την πίεσή σας, τους παλμούς σας ή τη θερμοκρασία σας. Αντίθετα, κάντε κάτι πιο υγιές και παραγωγικό όπως να δείτε μια ταινία, να γυμναστείτε, να μαγειρέψετε κάτι ή να ακούσετε μουσική. Προσπαθήστε να θυμάστε πως το σώμα σας είναι μια πολύπλοκη μηχανή. Έτσι, ένας τυχαίος πονοκέφαλος πιθανότατα είναι ένας τυχαίος πονοκέφαλος.

 

Έξι πράγματα που χρειάζεται να ξέρετε για να ξεπεράσετε την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή

Μοιράσου το:

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΔΨ) είναι μια αγχώδης διαταραχή που χαρακτηρίζεται από επίμονες αρνητικές σκέψεις (ιδεοληψίες) και συμπεριφορές που γίνονται προκειμένου να ανακουφίσουν το άτομο από αυτές τις σκέψεις (καταναγκασμοί). Μόλις το άτομο προβεί σε μια καταναγκαστική συμπεριφορά, το άγχος από τις σκέψεις υποχωρεί. Όμως αυτό του προσφέρει μόνο παροδική ανακούφιση καθώς έτσι συντηρεί το πρόβλημα διαιωνίζοντάς το. Για παράδειγμα, ένα άτομο που σκέφτεται ότι υπάρχει κίνδυνος να μολυνθεί, προκειμένου να ανακουφιστεί πιθανόν να επιλέξει να πλένεται περισσότερο. Αν δεν πλυθεί το άγχος που θα του προκαλεί αυτή η σκέψη θα είναι τεράστιο. Έτσι επιλέγει να πλένεται για να ανακουφιστεί από τη δυσφορία που του προκαλεί η σκέψη της μόλυνσης. Παγιδεύεται επομένως σε μια άκαμπτη και στρεσογόνα διαδικασία από την οποία νιώθει πως δεν μπορεί να ξεφύγει.

Στην κλινική μου εμπειρία έχω δει έναν αρκετά μεγάλο αριθμό ανθρώπων που υποφέρουν από ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Σε αυτό το διάστημα έχω καταλήξει σε κάποια πολύ σημαντικά συμπεράσματα που με έχουν βοηθήσει να κατανοήσω τι συμβαίνει με αυτή τη διαταραχή. Αυτά τα συμπεράσματα είναι, κατά τη γνώμη μου, πολύτιμα εργαλεία για όποιον θέλει να μάθει και να κάνει πιο αποτελεσματική την προσπάθειά του να την αντιμετωπίσει.

Κάποια από αυτά ενδεχομένως δεν σας αρέσουν ίσως επειδή μπορεί να μην είναι αυτά που περιμένετε να δείτε. Στην πραγματικότητα, δεν χρειάζεται να σας αρέσουν. Όμως, ακόμη κι αν δεν σας αρέσουν, αν θέλετε να βοηθηθείτε, θα πρέπει να τα αποδεχθείτε!

Τα κυριότερα συμπεράσματά μου είναι έξι και είναι τα ακόλουθα:

  1. Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή οφείλεται κατά πάσα πιθανότητα σε βιολογικούς / γενετικούς παράγοντες.

Αυτό σημαίνει πως δεν φταίτε εσείς γι’ αυτό. Πολλοί άνθρωποι νιώθουν ενοχές που τους συμβαίνει αυτό σαν να είναι δική τους ευθύνη. Όμως στην πραγματικότητα δεν έχετε κάνει εσείς κάτι λάθος. Απλά συμβαίνει! Επίσης, ιδεοληψίες έχει το 2,3% του πληθυσμού! Αυτό σημαίνει πως δεν είστε μόνοι ούτε συμβαίνει μόνο σε εσάς αυτό. Αυτό όμως που μπορεί να σας κάνει τη ζωή πραγματικά δύσκολη είναι να προσπαθείτε να ελέγχετε ή να διώχνετε αυτές τις σκέψεις. Γιατί έτσι η διαταραχή γίνεται χρόνια και κατά συνέπεια πιο δύσκολη στη θεραπεία της.

 

  1. Τα δύο βασικά χαρακτηριστικά της ΙΔΨ είναι η αμφιβολία και η ενοχή.

Η ΙΔΨ μπορεί να κάνει ένα άτομο να αμφιβάλλει συνεχώς και για οτιδήποτε, από το πιο απλό έως το πιο σύνθετο: κι αν δεν κλείδωσα την πόρτα και μπει κλέφτης; Κι αν δεν έσβησα το μάτι της κουζίνας και πάρει φωτιά το σπίτι; κι αν κατά βάθος είμαι κακός άνθρωπος και προκαλέσω κακό σε κάποιον; Η ενοχή είναι η άλλη πλευρά της αμφιβολίας. Το άτομο δεν αντέχει την πιθανότητα να κάνει κάτι λάθος γιατί οι ενοχές που θα νιώθει θα είναι δυσβάσταχτες ακόμα κι αν πρόκειται για κάτι πολύ απλό. Αυτός είναι ο λόγος που διατηρεί καταναγκαστικές συμπεριφορές διότι πιστεύει πως έτσι ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες να πάει κάτι λάθος εξ’ αιτίας του. Έτσι, θα ελέγξει ξανά και ξανά αν κλείδωσε την πόρτα, θα γυρίσει πίσω αρκετές φορές για να σιγουρευτεί πως έσβησε το μάτι, θα πει κάποια φράση ή μια προσευχή ξανά και ξανά για να διώξει τη σκέψη πως θα κάνει κακό.

 

 

  1. Δεν μπορείτε και δεν πρέπει να βασίζεστε στους άλλους για να βοηθηθείτε.

Στην πραγματικότητα, μόνο εσείς μπορείτε να βοηθήσετε τον εαυτό σας και μόνο εσείς θέλετε πραγματικά να το κάνετε, κανείς άλλος δεν μπορεί να το κάνει για εσάς. Οπότε αν περιμένετε ότι θα διαχειρίζεστε το άγχος σας ζητώντας από τους άλλους να απαντούν στις αμφιβολίες σας, να σας καθησυχάζουν, να συμμετέχουν στους καταναγκασμούς σας τότε τι θα συμβεί όταν θα μείνετε μόνοι; Υποθέτω πως θα αισθανθείτε ανήμποροι και αβοήθητοι. Ακριβώς επειδή η ΙΔΨ μπορεί να γίνει χρόνια είναι πολύ σημαντικό να πάρετε την κατάσταση στα δικά σας χέρια ώστε να γνωρίζετε ακριβώς τι πρέπει να κάνετε ανεξάρτητα από τους άλλους.

 

  1. Η Γνωσιακή – Συμπεριφορική ψυχοθεραπεία είναι η πιο αποτελεσματική μορφή θεραπείας για την ΙΔΨ.

Η Γνωσιακή – συμπεριφορική ψυχοθεραπεία έχει ως στόχο να σας δώσει τα κατάλληλα εργαλεία και τεχνικές για να διαχειρίζεστε τα συμπτώματά σας αποτελεσματικά. Καθώς η θεραπεία προχωράει ο θεραπευτής θα σας δίνει όλο και περισσότερα εργαλεία σχεδιασμένα για τις δικές ανάγκες ώστε να αρχίσετε σταδιακά να αντιμετωπίζετε και να ξεπερνάτε τους φόβους σας και μέσα από δουλειά που θα κάνετε και στο σπίτι θα αισθάνεστε ολοένα μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και δύναμη πως μπορείτε να τα καταφέρετε.

 

  1. Η πρόοδος της θεραπείας μπορεί να πάρει χρόνο.

Πόσο καιρό θα χρειαστεί; Όσο χρειάζεται ανάλογα με τις ανάγκες και τις δυσκολίες κάθε ατόμου. Από την εμπειρία μου έχω δει πως στις περιπτώσεις που η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή είναι το μόνο πρόβλημα, τότε η θεραπεία πιθανόν να διαρκέσει από 6 μήνες μέχρι ένα χρόνο. Όμως αν τα συμπτώματα είναι σοβαρά, αν το άτομο έχει ανάγκη πιο αργό ρυθμό ή αν υπάρχουν και άλλες δυσκολίες στη ζωή του σίγουρα θα χρειαστεί πολύ περισσότερο.

  1. Η υποτροπή είναι μια πολύ μεγάλη πιθανότητα και χρειάζεται να είστε προετοιμασμένοι γι’ αυτό.

Στην πραγματικότητα το 50% της θεραπείας είναι να νιώσετε καλά και το άλλο 50% να παραμείνετε καλά. Κι εδώ φαίνεται η χρονιότητα της συγκεκριμένης διαταραχής η οποία ωστόσο δεν αναιρεί το γεγονός πως μπορείτε να επιτυχία να την αντιμετωπίσετε και να ζήσετε μια φυσιολογική ζωή από την οποία θα μπορείτε να αντλείτε ευχαρίστηση όπως οι άλλοι άνθρωποι.

Εφόσον ένα άτομο καταφέρει να ολοκληρώσει με επιτυχία τη θεραπεία του υπάρχουν κάποια πράγματα που χρειάζεται να προσέξει ώστε να διατηρήσει την ισορροπία που πέτυχε. Το πρώτο είναι μέσα από τη θεραπεία του να έχει διδαχθεί πώς να είναι ο θεραπευτής του εαυτού του χρησιμοποιώντας τα εργαλεία που έχει πάρει. Ένα από αυτά είναι η γνώση πως τις φοβικές καταστάσεις δεν πρέπει πλέον να την αποφεύγει γιατί οι αποφυγές είναι αυτές που συντηρούν το πρόβλημα. Επίσης, μια υποτροπή μπορεί να συμβεί σε ένα άτομο που παίρνει φαρμακευτική αγωγή κι επειδή θεωρεί πως θεραπεύτηκε να τη σταματήσει χωρίς να ενημερώσει το γιατρό του με πιθανή συνέπεια να γυρίσει στο στάδιο που ήταν αρχικά. Τέλος, επειδή καλή υγεία σημαίνει ισορροπημένη ζωή, είναι πολύ σημαντικό, ολοκληρώνοντας τη θεραπεία, να προσπαθείτε να διατηρείτε ισορροπία στη ζωή σας, να κοιμάστε επαρκώς, να τρώτε σωστά, να γυμνάζεστε, να έχετε κοινωνικές σχέσεις και να έχετε μια δημιουργική απασχόληση είτε αυτό είναι η δουλειά σας είτε κάποιο χόμπυ.

 

Πώς να αντιμετωπίσετε τις «επιθέσεις σκέψεων» στο μυαλό σας

Μοιράσου το:

Πολύ συχνά μου κάνουν την ερώτηση: «Ποιο είναι το ένα και σημαντικό πράγμα που μπορεί να κάνει κάποιος για να πάψει να βασανίζεται για μικροπράγματα;» Πρέπει να ομολογήσω ότι δεν είμαι σίγουρος ποιο είναι αυτό το μοναδικό πράγμα. Μπορώ όμως να πω ότι στην κορυφή της δικής μου λίστας υπάρχει η στρατηγική του να μην επιτρέπετε στις σκέψεις σας να σας αγχώνουν.

Σκεφτείτε πόσο συχνά όλοι μας κάνουμε συζητήσεις με τον εαυτό μας. Για την ακρίβεια, αυτό συμβαίνει συνεχώς και κάθε μέρα της ζωής μας. Βρισκόμαστε στο αυτοκίνητο και σκεφτόμαστε κάτι: μια προθεσμία που πρέπει να τηρήσουμε, μια διαφωνία που είχαμε, μια πιθανή διαμάχη με κάποιον άλλο, ένα λάθος, μια ανησυχία μας, οτιδήποτε. Βρισκόμαστε στο γραφείο ή στο ντους και κάνουμε το ίδιο ακριβώς πράγμα – και όλα αυτά που σκεφτόμαστε μοιάζουν πολύ αληθινά.

Όταν όμως σκεφτόμαστε, ξεχνάμε εύκολα ότι αυτό που κάνουμε είναι να δημιουργούμε σκέψεις και όχι πραγματικότητα. Θα εξηγήσω ακριβώς τι εννοώ. Μπορεί να φαίνεται παράξενο, αλλά οι περισσότεροι από εμάς έχουμε την τάση να ξεχνάμε ότι σκεφτόμαστε, επειδή ακριβώς αυτό είναι κάτι που κάνουμε πάντα – όπως είναι το να αναπνέουμε. Αλλά μέχρι να αναφέρω την αναπνοή, δεν συνειδητοποιούσατε ότι αναπνέατε, σωστά;

Η διαδικασία της σκέψης λειτουργεί με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Επειδή είναι τμήμα του εαυτού μας, έχουμε την τάση να της αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία και παίρνουμε πολύ στα σοβαρά τις περισσότερες από τις σκέψεις που περνούν από το μυαλό μας. Αρχίζουμε να τις αντιμετωπίζουμε σαν να είναι κάτι πραγματικό και τους επιτρέπουμε να μας αγχώνουν.

Αν σκεφτείτε προσεκτικά αυτή την ιδέα, πιθανώς θα δείτε τις πρακτικές επιπλοκές που δημιουργεί. Όταν έχετε μια σκέψη, έχετε μόνο αυτό: μια σκέψη. Οι σκέψεις δεν μπορούν να σας αγχώσουν χωρίς τη δική σας συνειδητή ή ασυνείδητη συναίνεση. Οι σκέψεις είναι απλώς εικόνες και ιδέες που σχηματίζονται στο μυαλό σας. Είναι σαν τα όνειρα – μόνο που αυτές γίνονται όταν είστε ξύπνιοι. Και πρέπει να αποφασίσετε πόσο στα σοβαρά θα τις παίρνετε.

Για παράδειγμα, μπορεί να κάνετε μια σειρά από σκέψεις καθώς οδηγείτε για να πάτε στη δουλειά σας. «Ω Θεέ μου, η μέρα θα είναι σκέτη φρίκη. Έχω έξι ραντεβού και πρέπει να ολοκληρώσω και τις δύο εκθέσεις μέχρι το μεσημέρι. Κι ούτε τολμάω να αντικρύσω τη Τζέιν. Το ξέρω ότι θα είναι ακόμα θυμωμένη για τη διαφωνία που είχαμε χθες».

Σ΄αυτό το σημείο μπορεί ουσιαστικά να συμβούν μόνο δύο πράγματα: ή θα πάρετε τις σκέψεις σας στα σοβαρά και θα αρχίσετε να τις μεγεθύνετε ακόμα περισσότερο, να αναλύετε πόσο δύσκολη έχει γίνει η ζωή σας, να ανησυχείτε, να νιώθετε οίκτο για τον εαυτό σας και πάει λέγοντας ή θα αναγνωρίσετε τι συνέβη μέσα στο μυαλό σας και αφού συνειδητοποιήσετε ότι είχατε μια «επίθεση σκέψεων», θα υπενθυμίσετε στον εαυτό σας ότι αυτό που σας συνέβη ήταν άλλη μια σειρά σκέψεων που πέρασε από το μυαλό σας. Δεν βρίσκεστε ακόμα στη δουλειά – απλώς οδηγείτε το αυτοκίνητό σας!

Αυτό δεν σημαίνει ότι η μέρα σας δεν θα έχει προβλήματα ή ότι πρέπει να προσποιηθείτε ότι όλα είναι καλά. Σκεφτείτε όμως πόσο παράλογο είναι να έχετε μια κακή μέρα στη δουλειά προτού καν αυτή η μέρα ξεκινήσει! Είναι αστείο, αλλά αυτό ακριβώς κάνουμε οι περισσότεροι. Κάνουμε τη μια σκέψη μετά την άλλη, ξεχνώντας ότι πρόκειται απλώς για σκέψεις, και τις αντιμετωπίζουμε ως κάτι αληθινό.

Αν μπορέσετε να αλλάξετε τον τρόπο αντιμετώπισης των σκέψεών σας, θα μείνετε έκπληκτοι από το πόσο γρήγορη και δραματική θα είναι η μείωση του άγχους στη ζωή σας. Την επόμενη φορά που θα έχετε μια «επίθεση σκέψεων», δείτε αν μπορείτε να αντιληφθείτε την ώρα που συμβαίνει. Μετά πείτε στον εαυτό σας: «Άντε πάλι», για να του υπενθυμίσετε ότι παίρνει τις σκέψεις πολύ στα σοβαρά. Εύχομαι να εφαρμόσετε αυτή την στρατηγική – η διαφορά στη ζωή σας θα είναι πραγματικά μεγάλη.

Πηγή: http://enallaktikidrasi.com/2017/10/pws-antimetopisete-epitheseis-skepseon-myalo/

Όταν το παιδί αρνείται να πάει σχολείο

Μοιράσου το:

Πολλά παιδιά δείχνουν αρνητική διάθεση σχετικά με το σχολείο. Όμως αν βλέπετε πως συχνά δυσκολεύεστε πολύ να καταφέρετε να πάτε το παιδί στο σχολείο, τότε ίσως να υπάρχει σχολική άρνηση.

Σχολική άρνηση είναι όταν το παιδί αντιδρά έντονα και μόνο στην ιδέα να πάει σχολείο και αυτή η αντίδραση δεν φαίνεται να υποχωρεί ή να μειώνεται. Ένα παιδί με σχολική άρνηση δυσκολεύεται πολύ μέχρι να φτάσει στο σχολείο ή αρνείται πεισματικά να πάει. Συνήθως αυτό γίνεται με την επίγνωση των γονέων οι οποίοι μπορεί να έχουν προσπαθήσει σκληρά ώστε να καταφέρουν να το πείσουν να πάει.

Σημάδια που δείχνουν πως ίσως υπάρχει σχολική άρνηση

Αν παρατηρήσετε πως το παιδί σας:

  • Κάνει έντονα επεισόδια με κλάμα ή/και εκρήξεις θυμού
  • Κρύβεται κάτω από τα σκεπάσματα ή το κρεβάτι
  • Αρνείται να κινηθεί
  • Παρακαλάει να μην πάει σχολείο
  • Παραπονιέται για πόνους στο σώμα του και φαίνεται άρρωστο. Συμπτώματα που όμως εξαφανίζονται όταν μείνει σπίτι και δεν πάει σχολείο
  • Δείχνει πολύ μεγάλο άγχος
  • Κάνει επιθετικά και/ ή επικίνδυνα πράγματα

Αιτιολογία σχολικής άρνησης

Δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί μόνο μια αιτία για τη σχολική άρνηση.  Ωστόσο, συνήθως σχετίζεται με άγχος αποχωρισμού από τους γονείς, φοβίες, κατάθλιψη, μαθησιακές δυσκολίες, έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων ή προβλήματα όρασης / ακοής.

Η σχολική άρνηση πιθανόν να παρουσιαστεί ξαφνικά ή σταδιακά και μπορεί να συμβεί την ίδια χρονική περίοδο ή μετά από:

  • Στρεσογόνα γεγονότα στο σπίτι ή στο σχολείο
  • Εντάσεις στην οικογένεια ή στο σχολείο (π.χ. τσακωμός με συμμαθητή)
  • Έναρξη σχολείου ή αλλαγή σχολείου
  • Μετακόμιση
  • Πειράγματα από συμμαθητές
  • Προβλήματα με τον δάσκαλο

Επειδή, το μέγεθος της έντασης που προκαλείται από την άρνηση του παιδιού, συχνά είναι πολύ μεγάλο και επηρεάζει όλη την οικογένεια, πολλοί γονείς επιλέγουν να διακόψουν τη φοίτησή του (συνήθως σε μικρότερες ηλικίες όπου δεν είναι υποχρεωτική η φοίτηση) ή να το κρατούν σπίτι κάποιες ημέρες. Όμως έτσι το παιδί:

  • Μαθαίνει να αποφεύγει ότι το φοβίζει
  • Μαθαίνει να μην έρχεται σε επαφή με συνομηλίκους καθυστερώντας έτσι την εκμάθηση κοινωνικών δεξιοτήτων
  • Αποφεύγει να βιώσει άγχος αποχωρισμού
  • Κερδίζει περισσότερη προσοχή από τους γονείς
  • Μαθαίνει να μην προσπαθεί και να παραιτείται
  • Επιδεινώνει το άγχος του για το σχολείο ακόμη περισσότερο
  • Απομονώνεται από τις δραστηριότητες του σχολείου και από τους συμμαθητές

 

Πώς μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας

  • Ακούστε το. Ακούστε το αληθινά με την καρδιά σας και αφουγκραστείτε τα συναισθήματά του, όλα όσα δε σας λέει αλλά αν το ακούσετε θα τα αισθανθείτε. Πείτε του: «Μπορώ να δω πόσο σε ανησυχεί το σχολείο. Καταλαβαίνω πως πρέπει να σου είναι πολύ δύσκολο αλλά πρέπει να πηγαίνεις. Εγώ θα είμαι δίπλα σου σε ότι χρειαστείς και θα σε βοηθήσω αν μου το ζητήσεις»
  • Ζητήστε να σας πει τι θα το έκανε να νιώσει μεγαλύτερη ασφάλεια και σιγουριά στο σχολείο
  • Επιβραβεύστε την προσπάθειά του με λόγια ενθάρρυνσης χωρίς υπερβολές. Μπορείτε να πείτε: «δείχνεις μεγάλη γενναιότητα που πηγαίνεις σχολείο και αντιμετωπίζεις το φόβο σου»
  • Κατεβείτε στο ύψος του, μιλήστε ήρεμα και δείξτε του πως περιμένετε να πάει σχολείο χρησιμοποιώντας τη φράση: «όταν θα πας αύριο σχολείο…» αντί «αν πας αύριο σχολείο…»
  • Σταματήστε τις διαπραγματεύσεις και δείξτε σιγουριά και αποφασιστικότητα ώστε να μην αφήνετε το περιθώριο για αρνητική απάντηση: «Είναι ώρα να σηκωθείς απ’ το κρεβάτι και να ντυθείς»
  • Δώστε επιλογές: «προτιμάς να ντυθείς πρώτα ή να φας πρωϊνό;»
  • Καθιερώστε ρουτίνες μαζί με το παιδί ακούγοντας τη γνώμη μου, δίνοντάς του επιλογές και αρμοδιότητες. Αυτό μπορείτε να το κάνετε προγραμματίζοντας το κολατσιό, φτιάχνοντας την τσάντα, οργανώνοντας την επόμενη μέρα, πάντα σε συνεργασία με το παιδί
  • Μην εξωτερικεύετε το άγχος και την ανησυχία σας. Το παιδί το καταλαβαίνει. Προσπαθήστε να είστε ήρεμοι και να μη συζητάτε για τις ανησυχίες σας μπροστά στο παιδί. Γενικά μην το κάνετε πολύ μεγάλο θέμα.
  • Κάντε πιο βαρετές στο σπίτι τις ώρες που το παιδί κανονικά θα ήταν σχολείο. Αυτό σημαίνει καθόλου Η/Υ ή τηλεόραση, λιγότερο παιχνίδι και γενικά λιγότερα διασκεδαστικά πράγματα. Όλα αυτά θα μπορεί να τα έχει τις ώρες που θα τελειώνει κανονικά το σχολείο.
  • Μιλήστε για συνέπειες σε περίπτωση που δεν πάει σχολείο όπως για παράδειγμα λιγότερος  χρόνος παιχνιδιού μαζί σας το απόγευμα.
  • Καθιερώστε ρουτίνα για τον ύπνο. Αν ένα παιδί έχει μάθει να κοιμάται αργά και να ξυπνάει αργά είναι πολύ δύσκολο να προσαρμοστεί στο ωράριο που χρειάζεται το σχολείο.

 

Πώς μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας στο δρόμο για το σχολείο

  • Αποχαιρετήστε το παιδί στο σπίτι και αναθέστε σε κάποιο άλλο πρόσωπο που το παιδί εμπιστεύεται να το πάει στο σχολείο. Ο αποχαιρετισμός στο σπίτι είναι πιο εύκολος απ’ ότι στο σχολείο.
  • Δείξτε του πως καταλαβαίνετε πόσο δύσκολο του είναι και πόσο περήφανος πρέπει να νιώθει για την τόσο μεγάλη προσπάθεια που καταβάλλει
  • Επιβραβεύστε το με κάτι μη υλικό που θα του δείχνει πόσο το αγαπάτε όπως μια βόλτα μαζί σας το απόγευμα ή επίσκεψη μετά το σχολείο στην παιδική χαρά πριν την επιστροφή στο σπίτι. Εξηγήστε στο παιδί για ποιο λόγο το επιβραβεύετε.

Επίσης, μπορείτε να συζητήσετε με τον δάσκαλο του παιδιού και να ζητήσετε τη βοήθειά του. Ένας ακόμη πολύ βοηθητικός τρόπος είναι να δείτε αν μπορείτε να συμμετάσχετε εθελοντικά σε κάποιες δραστηριότητες του σχολείου. Αν το παιδί σας βλέπει να κινήστε με άνεση στο σχολείο του θα νιώσει και αυτό πιο οικεία.

Όταν επιστρέψει στο σπίτι καλό θα είναι να αποφύγετε να το βομβαρδίσετε με ερωτήσεις για το σχολείο. Μπορείτε να ρωτήσετε τι παιχνίδια έπαιξε, αν έγινε κάτι αστείο ή κάτι στενάχωρο, με ποιο φίλο του έπαιξε πιο πολύ αλλά χωρίς υπερβολές και δίνοντάς του χώρο και χρόνο να μιλήσει όποτε εκείνο θέλει.

 

Φροντίστε τον εαυτό σας!

Αν δεν φροντίζετε τον εαυτό σας θα είναι πολύ δύσκολο για εσάς να βοηθήσετε το παιδί να ξεπεράσει τη σχολική άρνηση. Ένας γονέας κουρασμένος ψυχικά δύσκολα θα καταφέρει να βοηθήσει και να ενθαρρύνει αποτελεσματικά το παιδί  του. Κάποιες ιδέες είναι:

  • Βρείτε χρόνο για τον εαυτό σας κάνοντας κάτι που σας ευχαριστεί.
  • Ξεκουραστείτε, βγείτε με φίλους, κάνετε ισορροπημένη διατροφή και σωματική άσκηση
  • Θυμίστε στον εαυτό σας πως η σχολική άρνηση είναι κάτι σύνηθες που αντιμετωπίζουν πολλές οικογένειες. Δεν είστε οι μοναδικοί που σας συμβαίνει
  • Αν το παιδί βλέπει τους γονείς του χαρούμενους, να κάνουν πράγματα για τον εαυτό τους είναι πιο πιθανό να θελήσει να δοκιμάσει καινούργια πράγματα

 

Αν δείτε πως η σχολική άρνηση συνεχίζεται το ίδιο έντονα 2-3 εβδομάδες μετά την έναρξη του σχολείου, ίσως χρειαστείτε βοήθεια από τον παιδίατρο ή έναν ειδικό ψυχικής υγείας.  Η σχολική άρνηση ίσως να ταλαιπωρήσει εσάς και το παιδί για καιρό επιβαρύνοντας τις σχολικές του επιδόσεις, δημιουργώντας προβλήματα στις κοινωνικές του συναναστροφές  και στην οικογένεια με πιθανές συνέπειες στην ψυχική του υγεία.

Ένας ειδικός θα μπορέσει να σας βοηθήσει να καταλάβετε τους λόγους που το παιδί σας αρνείται να πάει σχολείο, θα σας πει τεχνικές που μπορούν να σας βοηθήσουν και θα σας ενισχύσει δίνοντάς σας κουράγιο να συνεχίσετε να προσπαθείτε με τρόπους που θα ωφελήσουν το παιδί αλλά και όλη την οικογένεια.

Τώρα που θα πας στην πρώτη δημοτικού…

Μοιράσου το:
Πότε μεγάλωσες; Ξέχασα να σε ρωτήσω, πολλές φορές δεν είχα καν το χρόνο να σε κοιτάξω. Οι δουλειές, βλέπεις. Το άγχος, ξέρεις. Η τρέλα μέσα στην οποία χανόμαστε εμείς οι μεγάλοι, μου έκλεψε τις ματιές μέσα στις μέρες που πέρασαν από πάνω σου κι από μέσα σου με ταχύτητα ιλιγγιώδη. Σήμερα το πρωί έβγαλα από εκείνο το μεγάλο συρτάρι, που ποτέ δεν σε αφήνω να ανοίξεις, τη φωτογραφία που σε δείχνει ακριβώς στους επτά μήνες κύησης: ένα κοντινό πλάνο του προσώπου σου μεγεθυμένο κι εγώ δεν ξέρω πόσες φορές. Τότε είχα πει: “πόσο άσχημο είναι!”, τώρα ανοίγω διάπλατα τα μάτια μπροστά στην ομορφιά σου.
Πότε μεγάλωσες; Πριν από λίγο έβγαλα από το συρτάρι κάτι μικρούτσικα, πανάλαφρα παπουτσάκια, τα πρώτα σου παπουτσάκια που χωρούν και τα δύο μαζί στην παλάμη του χεριού μου. Σφίχτηκε ο λαιμός μου όταν τα άγγιξα. Πως ξέχασα ότι κάποτε, αυτά τα επίδοξα πόδια μπαλαρίνας, βολεύονταν σε κάτι τόσο δα μικρό;
Πότε μεγάλωσες; Πάνε λίγα μόλις λεπτά που κράτησα στα χέρια μου τις πρώτες σου ζωγραφιές, που έκλαψα στα πρώτα σου μετέωρα βήματα, που γέλασα στο άκουσμα της πρώτης σου λέξης, που βούρκωσα κοιτάζοντάς σε να τρέχεις, να χορεύεις, να παίζεις, να κάνεις φίλες και μούτρα, να έχεις έρωτα και νεύρα.
Πότε μεγάλωσες; Ανεβαίνω την μεγάλη σκάλα του σπιτιού αγκαλιά με δύο σακούλες γεμάτες  βιβλία, τετράδια, μολύβια, ξύστρες, γόμες και ξυλομπογιές, αγκομαχάω μπροστά στην καινούρια σου καθημερινότητα, κοντοστέκομαι πίσω στις μέρες που μόνο να παίζεις έπρεπε και αναρωτιέμαι: πότε μεγάλωσες; Τρέχεις και με φιλάς. Είσαι χαρούμενη. Είσαι ευτυχισμένη ακριβώς επειδή μεγάλωσες, επειδή θα πας στην πρώτη δημοτικού. Χώνεις χέρια και μουσούδι μέσα στις σακούλες, ξεφυλλίζεις με τα μικρά σου δαχτυλάκια τα καινούρια σου βιβλία, μυρίζεις _ όπως ακριβώς έκανα κι εγώ _ τις ζελατίνες, γελάς δυνατά και φωνάζεις ακόμη δυνατότερα: “μα πότε επιτέλους θα ανοίξουν τα σχολεία; Θέλω να πάω αύριο!”
Πότε μεγάλωσες; Με πιάνει ζαλάδα μπροστά στο χρόνο που τρέχει γύρω μου, ίλιγγος απέναντι στην αδυναμία μου να τον σταματήσω θωρακίζοντας σε στην μικρή μου πλέον αγκαλιά, τρόμος μέσα στο νέο μονοπάτι της ζωής σου που θα σε μεταμορφώσει με το έτσι θέλω σε μεγάλο παιδί.
Κι εδώ, αγάπη μου, ακριβώς στο σημείο αυτό, στην εκκίνηση του νέου σου δρόμου, σφίξε μου το χέρι και άκουσέ με: Μεγάλωσες για το σύστημα, αλλά για μένα θα παραμένεις πάντα το μωρό μου. Γι” αυτό, άκουσέ με. Δεν με νοιάζουν οι βαθμοί που θα φέρεις, ούτε και θα με νοιάξουν ποτέ. Αυτό που θέλω είναι να αγαπήσεις το διάβασμα, να λατρέψεις τις κλίσεις σου, να κάνεις το κέφι σου ζωή και την ζωή σου κέφι. Σου υπόσχομαι ότι δεν θα επέμβω ποτέ στις φιλίες σου, φτάνει στις τελευταίες να μην αισθανθείς ποτέ εκμηδενισμένη, περιφρονημένη, αδικημένη. Ούτε στους έρωτες σου θα επέμβω αρκεί να σε βλέπω να γελάς μ” αυτό το άγουρο, ανόθευτο, αληθινό χαμόγελο του τώρα. Είμαι περήφανη που είσαι πιο έξυπνη από εμένα, πιο ευαίσθητη από τον κόσμο μας, πιο μαχητική από άλλα παιδιά της ηλικίας σου, πιο επίμονη από γαϊδούρι, πιο τρυφερή από γάτα, πιο πιστή από σκύλο, πιο δυνατή από λέαινα.
Αυτός ο δρόμος είναι δικός σου και όλα θα στα επιτρέψω. Όλα, εκτός από την ανία. Μην τολμήσεις ποτέ και βαρεθείς. Όρμα στη ζωή! Μη φοβάσαι τις γρατσουνιές, μη χαμπαριάζεις από σπασίματα, μην κωλώσεις με τα ύψη, μην τρομάξεις στα βάθη. Όσο ζόρικα κι αν είναι τα πράγματα, όλα τα μπορείς, κι αυτό στο λέει η μαμά που σε ξέρει καλύτερα απ” τον καθένα. Μόνο μη βαρεθείς! Άσε το γέλιο να γουργουρίζει στο λαιμό σου απέναντι σε όσους θα σε πειράξουν, και τα δάκρια να τρέξουν απ” τα μάτια σου μπροστά σε εκείνους που θα σε συγκλονίσουν. Κλείσε πόρτες σε όσους σε ενοχλούν, άνοιξε παράθυρα σε εκείνους που σε αγαπούν, κάνε party με την μουσική τέντα, πήγαινε μία μέρα αδιάβαστη στο σχολείο, διάβασε διπλά την επομένη, ανέβα, κατέβα, τρέξε, χόρεψε, γέλα!
Η ζωή σου τώρα ξεκινά και είναι μόνο δική σου…
Πηγή: http://xristosxarmpis.blogspot.gr/2016/09/blog-post_6.html

«Νόμιζα ότι είμαι απλώς οξύθυμη, μέχρι που διαγνώστηκα με αγχώδη διαταραχή»

Μοιράσου το:
Η Elizabeth Broadbent γράφει ένα κείμενο προκειμένου να μιλήσει για όσα περνάει: επιλόχειο κατάθλιψη, προσωπική ανασφάλεια και αγχώδη διαταραχή. Μιλάει για το ταξίδι της συνειδητοποίησης, για το στρες και τον θυμό, τις δύσκολες στιγμές και την χαρά του να καταλαβαίνεις ότι δεν είσαι μόνη.
«Κάπως έτσι  ξεκινάει. Ίσως συμβεί κάτι σημαντικό στη ζωή σου, μια τεράστια αλλαγή, όπως η γέννηση ενός ακόμη παιδιού.

Για ‘μένα ξεκίνησε μετά τη γέννηση του τρίτου μου γιου. Σκέφτηκα ότι είναι απλώς το άγχος των τριών παιδιών. Όμως, ό,τι κι αν είναι, όπου κι αν το αποδόσεις, θα ξεκινήσεις κάποτε να εκρήγνυσαι ανά πάσα στιγμή.

Όχι με “σημαντικά” πράγματα όπως το ότι το 4χρονό σου έβαψε τον τοίχο. Με μικρά, όπως, ότι ο 2χρονος γιος σου άφησε τα τουβλάκια του στο πάτωμα.

Τα τουβλάκια. Θεέ μου, μπορούσα να νιώσω κάθε μυ του λαιμού μου να τεντώνεται στο άκουσμα και μόνο του πλαστικού που έπεφτε στο ξύλινο πάτωμα. Ο ήχος από μόνος του έφτανε για να με γεμίσει οργή. Ακόμη και απλές απαιτήσεις μπορούσαν να με οδηγήσουν σε ξαφνική, απροσδόκητη και παράλογη οργή. Ένα “Μαμά, πεινάω” μπορούσε να με οδηγήσει σε τρελό θυμό. “Αφού μόλις έφαγες”, μουρμούριζα απ’ τον καναπέ θηλάζοντας το μωρό. “Σου μοιάζω να μπορώ να κουνηθώ; Φάε μια μπανάνα”.

Μετά μισείς τον εαυτό σου που ήσουν κακιά. Η καρδιά σου πονάει, γιατί αγαπάς τόσο πολύ τα παιδιά σου και δεν θέλεις να τα πληγώνεις. Αλλά οι φωνές έρχονται ξανά και ξανά και ξανά.

Πηγή: http://www.mama365.gr/33005/nomiza-oti-eimai-aplos-oxythymh-mehri-poy-diagnost.html

Η τέλεια μητέρα για μια κόρη

Κάθε παιδί γεννιέται ολοκληρωμένο και μοναδικό. Όλα όσα χρειάζεται …

Υγιής σεξουαλική ανάπτυξη των παιδιών: τι χρειάζεται να γνωρίζουν οι γονείς

Η σεξουαλική ανάπτυξη των παιδιών συχνά μπορεί να αποτελέσει θέμα …

Τι να κάνετε αν το παιδί σας έχει Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή

Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή συνήθως εμφανίζεται με συγκεκριμένες …